Namens jullie en andere zorgprofessionals met een groen hart is onze voorzitter Evelyn Brakema deze week bij de COP30 in Brazilië. Samen met de internationale gezondheidscommunity laat zij daar de zorgstem horen en lobbyt zij voor een ambitieus akkoord om een gezonde wereld dichterbij te brengen. In het belang van de gezondheid van iedereen!
Waarom zijn COPs belangrijk?
Er valt veel aan te merken op de ‘conferences of the parties’ (COP), de klimaattoppen. Toch hebben we ze nodig. De klimaatcrisis is een wereldwijd probleem. Het kan alleen samen worden opgelost. Bijna alle landen (nu 198!) komen hier samen om afspraken te maken over het beperken van de opwarming, de aanpassing aan de opwarming, hoe dit op een eerlijke manier te doen en wie ervoor gaat betalen.
Wat bereikten klimaattoppen tot nu toe?
- COP21 (Parijs, 2015): landen spraken af om te streven naar maximaal 1.5°C opwarming .
- COP27 (Egypte, 2022): Er kwam een internationaal schadefonds voor kwetsbare landen die het hardst worden getroffen door klimaatverandering.
- COP28 (Dubai, 2023): Voor het eerst riep een klimaatakkoord landen op tot een ‘transitie weg van fossiele brandstoffen’.
- COP29 (Azerbeidzjan, 2024): Er kwamen nieuwe beloften voor klimaatfinanciering, al was de kwaliteit en kwantiteit van die belofte totaal ontoereikend.
Hoe speelt gezondheid een rol op de klimaattop?
Ambitieus klimaatbeleid is een cruciale voorwaarde voor gezondheid. Ieder succes op de COP betekent enorme gezondheidswinst. Daarom is het verrassend dat gezondheid pas de laatste jaren een rol is gaan spelen op de klimaattoppen. Gelukkig zijn er sinds die tijd wel enkele ‘overwinningen’ voor gezondheid behaald:
- COP26 in Glasgow: een Health Programme wordt aangenomen
- COP28 in Dubai: de eerste Health Day op de klimaattop, een Declaration on Climate & Health, en gezondheid komt expliciet als indicator in het klimaatakkoord te staan (hoewel alleen bij adaptatie).
- COP30 in Belém: een speciale preconference gewijd aan een veerkrachtig gezondheidssysteem. Dat is namelijk een van de 30 strategische doelen deze COP. In die context wordt het Belém Health Action Plan gepresenteerd tijdens de Health Day.
Waarom zijn wij vanuit de Groene Zorg Alliantie op de COP?
Evelyn is er voor de derde keer. Samen met zorgprofessionals van over de hele wereld, gecoördineerd door de Global Climate and Health Alliance, proberen we de onderhandelingen positief te beïnvloeden. Soms in gesprekken met delegaties, soms met slim geplande demonstraties rondom belangrijke onderhandelingen. We maken ons er hard voor dat gezondheid niet uit het oog wordt verloren.
“Klimaatverandering bedreigt miljoenen mensenlevens wereldwijd. Als een patiënt bij ons met een levensbedreigende situatie wordt binnengereden, zouden we dan nog drie decennia onderhandelen? Natuurlijk niet, we gaan met spoed aan de slag.”
Wat hopen we deze klimaattop te bereiken?
Wij hopen op een zo ambitieus mogelijk akkoord, waarin gezondheid integraal staat vermeld. In lijn met de Global Climate and Health Alliance zijn dit onze focuspunten:
- Hoe de wereld adaptatie gaat meten, inclusief of de aanpassingen aan klimaatverandering (the Global Goal on Adaptation) levens en gezondheid beschermen en daarnaast investeert in infrastructuur en gezondheidssystemen.
- Hoe een rechtvaardige transitie wordt gedefinieerd, of deze werknemers, gemeenschappen en gelijkheid beschermt of lasten verschuift naar de meest kwetsbaren.
- Hoe klimaatactie wordt gefinancierd, inclusief het belang van publieke financiering als gift, om te voorkomen dat schulden, armoede en ziekte toenemen.
- Hoe overheden verantwoordelijk worden gehouden, door ervoor te zorgen dat alle overheden, vooral die in het mondiale Noorden, hun verplichtingen nakomen voor een transitie weg van fossiele brandstoffen, wat grote gezondheidswinst oplevert.
- Hoe de invloed van de industrie wordt gestopt, zodat de fossiele industrie en andere schadelijke industrieën het klimaatbeleidsproces niet kunnen sturen.
Lees meer over de speerpunten van de Global Climate and Health Alliance

